Yogya 2

De andere dagen in Yogya vulden zich snel. Het internationale etentje met Joned en zijn vriend en Lucia uit Amerika was erg gezellig. Er waren genoeg aanknopingspunten voor een gesprek zoals de gezamenlijke theaterpassie. De vriend van Joned bleek te werken als hiv/voorlichter bij het World Population Fund en was een geanimeerde spreker. Ik sukkelde helaas in slaap tegen half elf omdat ik maar twee uur geslapen had.

De volgende dag ben ik naar Theater Garasi gegaan. Mijn driver, Muhti geheten, kwam me weer ophalen. Theater Garasi heeft twee toneelstukken gemaakt met Theatre Embassy. De Seagull en Man in the Street. Ik werd uitgebreid ontvangen en men lichtte toe hoe het gezelschap werkte. Leuk was dat de acteurs in een open ruimte die grensde aan het kantoor aan het repeteren waren voor een nieuwe show. Om artistieke stukken te kunnen maken, moet men ook hier slim opereren. Daarom geeft Garasi in januari een show die ze heel slim Broadway hebben genoemd om daarmee toeristen te lokken. Met de tien optredens hopen ze geld te verdienen voor andere producties. Verder ontvangt het gezelschap geld van Hivos.
Het decor en de kleding werden in dezelfde ruimte geproduceerd. Hier wordt met weinig geld veel bedacht en gemaakt. Zo liep een van de acteurs met een emmer op zijn hoofd te spelen als paard. En ook hier wordt weinig medewerking van de overheid ervaren. Ik ga proberen een van hun producties bij het Julidans festival onder de aandacht te brengen.

Wat de culturele organisaties slim hebben gedaan is een culturele map gemaakt van Yogya waar alle moderne galeries en theaters opstaan. Een uitkomst voor mensen zoals ik. Ik adviseerde Garasi bij de overheid de noodzaak van een goede culturele infrastructuur onder de aandacht te brengen. Dit is ook goed voor de economie, het aantrekken van buitenlandse bedrijven, de horeca etc.

In de middag werd ik door Vita op de motorbike rondgereden langs diverse kerken en gebedshuizen. Vita was een goedlachse gids waar ik al snel goed contact mee had. Ze werkt bij Via Via, een kleine reisorganisatie en café die in meerdere plaatsen op de wereld gevestigd zijn. Ze wist veel over religie te vertellen. We bezochten eerst de Pond of Kasihan waar men bij weliswaar hindoeïstische beelden, het animismegeloof beleed. Je kon wensen over de liefde doen bij een heilige boom en vijver en offers brengen. En uiteraard deed ik dat ook. Sommige mensen blijven de hele nacht in de vijver staan om op die wijze te bewerkstelligen dat de wens echt verhoord zal worden. Hierna bezochten we een protestants-katholieke kerk die sterk leek op de tempelzalen die ik eerder in Bali heb gezien. Geen kerkbanken, geen glas-in-loodramen maar een open ruimte waar iedereen op de grond zit. Wel een beeld van Maria en Jezus en buiten de ruimte een klein doopfont. De moskee leek qua architectuur weer sterk op de katholieke kerk. Bijzonder was dat de moskee ook gebruikt kan worden voor boedhistische en hindoeïstische offers en gebeden. Dat is nogal een verschil met Atjeh waar men de sharia wil invoeren. Men geeft misdadigers in het openbaar zweepslagen en laat hen rondrijden in een open wagen. De Indonesische overheid heeft grote moeite om hierin een standpunt in te nemen. De laatste kerk was de Chinese kerk die nu ook een officiële godsdienst is. De tempel bestaat uit veel dikke boedha’s, rode lampions en lichten. Ik mocht een fortune-ritueel doen. Dat betekende dat ik twee gekleurde blokjes op de grond moest laten vallen. Twee keer geel betekende nog een keer gooien. Rood en geel betekende het is mijn Lucky day, je mag door naar de volgende ronde. Na een rood-geel blokje gegooid te hebben, moest ik uit een bus met houtjes eentje laten vallen op de grond, door langzaam schudden. Of ik dit houtje mocht gebruiken zouden opnieuw de twee gekleurde blokjes uitwijzen die ik op de grond moest laten vallen. De blokjes wezen uit dat het houtje met nummer 64 er op niet mijn houtje was voor die dag. Gelukkig maar want toen we toch de bijbehorende test lazen was het een voorspelling over hoofdpijn, onheil uit de lucht en nog andere rampjes. Die waren dus niet van toepassing gelukkig.

Op donderdag 30 december ging ik in de ochtend met een fietstocht mee die ons voerde langs rijstvelden en dorpjes buiten Yogya. Komisch was te zien dat er naast de traditionele huizen een aantal stroken waren volgebouwd die sterk doen denken aan de huizen in Vleuten de Meern. De gids vertelde dat de huizen niet zo goed gebouwd waren als de huizen die door de mensen zelf werden gebouwd. We bezochten veel kleine ondernemers zoals een kroepoek- maker waar vier jonge jongens deeg maakten, door een pijp draaiden en onderaan de pijp in kleine vormen de kroepoek maakten. Ook zagen we mannen stenen maken in het land en kregen we een toelichting op de rijstplantage. Ook was er een serie stallen waar een cooperatie van boeren koeien stalden en ’s nachts bewaakten. We eindigden de tocht bij een familie. Hun huis was bij de aardbeving van 2006 compleet verwoest. Een jaar lang hadden ze in een tent moeten wonen met zes andere families. Daarna konden ze hun huis weer opbouwen en hun zaak (boerderij, verkoop producten, koken voor anderen) weer opbouwen. De impact van de actuele uitbarsting van de Merapi is ook groot. Naast de vele doden zijn er ook veel gezinnen nu in vluchtelingenkampen. Er zijn diverse toeristische tripjes hier naar toe maar ik vond dit niet zo kies om daar aan deel te nemen.

De gids vertelde ons nog het nodige Sultan. De sultan heeft veel gezag en er wordt meer naar hem geluisterd dan naar de president. Bij een opstand waarbij onlangs het hele plein volstond met boze boeren, kwam de sultan op het balkon en wist het volk met een paar woorden tot rust te brengen en te laten zitten. De sultan wordt dan ook gezien als haf god/half mens. Het volk van Yogha heeft besloten dat hij zijn hele leven sultan mag blijven en dat hij door middel van troonopvolging opgevolgd mag worden. Een van de vorige sultans had 31 vrouwen, dus er moeten heel wat vrouwen en mannen rondlopen die zich nageslacht van de sultan mogen noemen. Na deze wellustige sultan kwam een sultan met tien vrouwen en de huidige heeft er kennelijk nog maar een. Omdat hij slechts twee dochters heeft, zal het nog spannend zijn of de dochter sultan gaat worden. Waarschijnlijk wordt zijn broer de opvolger.

In de middag besloot ik nog even de stad in de gaan met Muthi. Hij wilde me perse naar allerlei batikwinkels brengen, maar ik persisteerde dat ik moderne galeries wilde zien. Ik bezocht er drie die inderdaad aansprekende moderne kunst hadden: de Langgeng Gallery, de Cemti Art House en Jogja Gallery. Ik heb tenslotte een batikwinkel van zijn familie gezien die toen weer zulke hoge prijzen vroeg voor lelijke werken dat ik bedankte voor het aanbod.

De middag eindigde met een massage. Je kunt hier voor circa 8 Euro een uur lang gemasseerd worden en over het algemeen is het ook behoorlijk goed hoewel niemand kan tippen aan mijn blinde monnik uit Pantai Mas. Yogha, Jogja of hoe je het ook schrijft, eindigde met een geestige chauffeur die me naar de airport bracht en met wie ik over en weer grappen maakte en die mij bij elke grap een High Five gaf over zijn schouder.

Yogha is zeker de moeite waard voor een verblijf maar mijn enige conclusie is: blijf ver weg van alle toeristische attracties en kijk uit in het verkeer want het is een stad met 4 miljoen inwoners, 0.5 miljoen scooters en 6.000 riksja’s.